کارگاه کامل VLAN

مقدمه

VLAN در شبکه‌های عملی، ابزار اصلی جداسازی سرویس‌ها و کنترل دامنه Broadcast است. روتر SooDar علاوه بر مسیریابی، برخی قابلیت‌های لایه ۲ را ارائه می‌دهد تا بتوانید سناریوهای رایج مثل Trunk/Subinterface، Bridge-Group، و حتی QinQ را پیاده‌سازی کنید.

هدف این کارگاه، پوشش «حالت‌های رایج تنظیم VLAN» با چند سناریوی کاملاً عملی است؛ طوری که هر سناریو یک نیاز واقعی شبکه‌ای را حل کند و در پایان قابل تست باشد.

مرور سناریو

سناریوهای این کارگاه مستقل هستند و هر کدام را می‌توانید جدا اجرا کنید:

سناریو 1 (Branch): دو سرویس روی یک Uplink (VLAN 100/200) با Trunk + Subinterface
سناریو 2 (Aggregation): ورود Untagged از Access و Tag کردن روی Uplink با rewrite tag push
سناریو 3 (Gateway VLAN): ارائه Gateway لایه ۳ برای هر VLAN با Bridge-Group و Loopback
سناریو 4 (Metro-E): QinQ برای حمل C‑VLAN داخل S‑VLAN بین دو PE
سناریو 5 (عیب‌یابی): VLAN Mismatch و علائم/چک‌های کلیدی
سناریو 6 (پایداری L2): جلوگیری از Loop با Split-Horizon در Bridge-Group

توضیح توپولوژی

برای جلوگیری از شلوغی، تصویر هر سناریو دقیقاً داخل همان سناریو (کنار مراحل پیکربندی/تست) قرار داده شده است.

پیش‌نیازها

دسترسی CLI به روتر(های) SooDar
یک یا دو میزبان لینوکسی برای تست Ping (و در صورت نیاز ساخت VLAN روی میزبان)

پیکربندی مرحله‌به‌مرحله

سناریو 1: شعبه (Branch) با دو سرویس روی یک Uplink (Trunk + Subinterface)

هدف

در یک شعبه، دو سرویس «کارکنان» و «مهمان» دارید اما فقط یک uplink به سمت مرکز دارید. راه‌حل استاندارد: Trunk و ساخت Subinterface برای هر VLAN.

سناریو 1

پیکربندی نمونه (روی Branch)

interface ge0
 no shutdown
!
interface ge0.100
 encapsulation dot1q 100 exact
 no ip address
 bridge-group 100
 no shutdown
!
interface ge0.200
 encapsulation dot1q 200 exact
 no ip address
 bridge-group 200
 no shutdown

پیکربندی نمونه (روی HQ)

interface ge0
 no shutdown
!
interface ge0.100
 encapsulation dot1q 100 exact
 no ip address
 bridge-group 100
 no shutdown
!
interface ge0.200
 encapsulation dot1q 200 exact
 no ip address
 bridge-group 200
 no shutdown

صحت‌سنجی و تست

روی هر روتر:

show interface ge0
show interface ge0.100
show interface ge0.200

روی میزبان‌های هر VLAN (در صورت Tagged بودن میزبان):

این دستورات روی میزبان، VLAN 100 را می‌سازد تا بتوانید ارتباط داخل VLAN را تست کنید.

سناریو 2: Aggregation — Access Untagged و Tag کردن روی Uplink با rewrite tag push

هدف

در سمت Access، میزبان‌ها ترافیک Untagged می‌فرستند (مثل سوئیچ Access). اما روی uplink باید ترافیک Tagged وارد Trunk شود. این تبدیل با rewrite tag push انجام می‌شود.

سناریو 2

پیکربندی نمونه

interface ge0
 no ip address
 no shutdown
!
interface ge0.100
 encapsulation dot1q 100 exact
 no ip address
 bridge-group 1 split-horizon group 5
 no shutdown
!
interface ge0.200
 encapsulation dot1q 200 exact
 no ip address
 bridge-group 1 split-horizon group 5
 no shutdown
!
interface ge1
 no ip address
 bridge-group 1 split-horizon group 0
 rewrite tag push 1 dot1q 100
 no shutdown
!
interface ge2
 no ip address
 bridge-group 1 split-horizon group 0
 rewrite tag push 1 dot1q 200
 no shutdown

صحت‌سنجی و تست

show interface ge1
show interface ge2
show interface ge0.100
show interface ge0.200

سناریو 3: ارائه Gateway برای هر VLAN با Bridge-Group و Loopback

هدف

برای هر VLAN یک Gateway لایه ۳ لازم دارید (مثلاً برای دسترسی به سرویس‌های مرکزی یا اعمال Policyهای IP). در SooDar می‌توانید IP Gateway را روی Loopback قرار دهید و آن را به Bridge-Group همان VLAN متصل کنید.

سناریو 3

پیکربندی نمونه (VLAN 100)

interface ge0.100
 encapsulation dot1q 100 exact
 rewrite tag pop 1
 bridge-group 100
 no shutdown
!
interface ge3
 bridge-group 100
 no shutdown
!
interface loopback0
 ip address 10.10.10.1/24
 bridge-group 100

پیکربندی نمونه (VLAN 200)

interface ge0.200
 encapsulation dot1q 200 exact
 rewrite tag pop 1
 bridge-group 200
 no shutdown
!
interface ge4
 bridge-group 200
 no shutdown
!
interface loopback1
 ip address 20.20.20.1/24
 bridge-group 200

تست

روی میزبان VLAN 100:

Ping به Gateway VLAN 100.

روی میزبان VLAN 200:

Ping به Gateway VLAN 200.

سناریو 4: Metro‑E — QinQ (Double Tag)

هدف

در سناریوهای سرویس‌دهنده، VLAN مشتری (C‑VLAN) داخل VLAN سرویس‌دهنده (S‑VLAN) حمل می‌شود تا چندین مشتری روی یک Core مشترک عبور کنند.

سناریو 4

پیکربندی نمونه (سمت PE)

interface ge0.2000
 encapsulation dot1q 2000 second-dot1q 10
 bridge-group 100
 no shutdown
!
interface ge1
 bridge-group 100
 rewrite tag push 2 dot1q 2000 10
 no shutdown

در QinQ روی uplink دو تگ push می‌شود (S‑VLAN=2000 و C‑VLAN=10). سمت مقابل باید همین S‑VLAN را دریافت و سپس ترافیک را به Access تحویل دهد (با سیاست pop/bridge متناظر).

سناریو 5: عیب‌یابی — VLAN Mismatch

هدف

یکی از رایج‌ترین خطاهای عملی: VLAN ID دو سمت Trunk با هم یکی نیست. نتیجه معمولاً «قطع کامل سرویس» است در حالی که لینک فیزیکی Up است.

سناریو 5

چک‌های کلیدی

show interface ge0.100
show interface ge0.200
show interface ge0

نشانه‌ها

Ping داخل سرویس شکست می‌خورد
یک سمت ge0.100 دارد ولی سمت دیگر فقط ge0.200 تعریف شده است

سناریو 6: پایداری لایه ۲ — Split-Horizon برای جلوگیری از Loop

هدف

در سناریوهایی که Bridge-Group دارید و چند مسیر لایه ۲ ممکن است ایجاد شود، Split-Horizon کمک می‌کند Loop در Broadcast Domain شکل نگیرد.

سناریو 6

پیکربندی نمونه

interface ge0.100
 encapsulation dot1q 100 exact
 bridge-group 1 split-horizon group 5
 rewrite tag pop 1
 no shutdown
!
interface ge1
 bridge-group 1 split-horizon group 0
 rewrite tag push 1 dot1q 100
 no shutdown
!
interface ge2
 bridge-group 1 split-horizon group 0
 rewrite tag push 1 dot1q 100
 no shutdown

صحت‌سنجی و تست (چک‌لیست نهایی)

show interface ge0
show interface ge0.100
show interface ge0.200
show interface ge1
show interface ge2
show interface loopback0
show interface loopback1

جمع‌بندی

در این کارگاه، مهم‌ترین حالت‌های عملی VLAN در روتر SooDar را در قالب سناریوهای واقعی پوشش دادید: Trunk/Subinterface، تبدیل Access به Trunk با push، ارائه Gateway با Bridge-Group، QinQ، و دو سناریوی کلیدی برای عیب‌یابی و پایداری لایه ۲.